VDO Analysis : จากแพลตฟอร์มถ่ายบอลสู่ตัวช่วยวิเคราะห์ฟอร์มทีมชาติไทยผ่านวีดิโอ

21 ก.ค. 2017 11:42:00

1 month ago

House of Thai Football มาถึงตอนที่ 4 ซึ่งเป็นเรื่องของโปรแกรมที่สมาคมฯ ใช้ถ่ายทอดแมตช์ และวิเคราะห์ฟอร์มทีมชาติไทย
Picture

ประเด็นสำคัญ

  • Mycujoo คือเว็บไซต์ถ่ายทอดสดฟุตบอลซึ่งเป็นที่แพร่หลายทั้งในยุโรปและอเมริกาใต้ โดยสมาคมฯนำมาใช้ถ่ายทีมชาติชุดเยาวชนและทีมหญิงอยู่ในเวลานี้

  • โดย Mycujoo ถือเป็นหนึ่งในเครื่องมือที่ทีมเทคนิคนำมาใช้วิเคราะห์ฟอร์มการเล่นทั้งของตัวเองและทีมคู่แช่ง ร่วมกับการจดบันทึกสถิติและโปรแกรม InStat

  • InStat ถือเป็นหนึ่งในโปรแกรมแมวมองที่ใช้กันอย่างแพร่หลายทั่วโลก รวมถึงสโมสรชั้นนำอย่างบาร์เซโลน่าและปารีส แซงต์ แชร์กแมง

ทีมชาติไทย ชมเกมได้ทุกชุด

ด้วยแนวความคิดที่ต้องการพัฒนาและขยายความนิยมของฟุตบอลเอเชียออกไปในวงกว้าง สมาพันธ์ฟุตบอลเอเชีย (เอเอฟซี) จึงได้จับมือกับ Mycujoo เว็บไซต์ถ่ายทอดสดฟุตบอลแบบ DIY ตั้งโครงการ Live Streaming Platform ขึ้น เพื่อให้สมาคมชาติต่างๆ ได้ถ่ายทอดสดเกมการแข่งขันภายในประเทศของตัวเอง โดยทางเอเอฟซีเป็นผู้ออกค่าใช้จ่ายให้ทั้งหมด

ซึ่งเดือนกรกฎาคมปีก่อน ภูฏานได้เป็นชาติแรกที่เข้าร่วมโครงการนี้ จนถึงปัจจุบันได้มีชาติสมาชิกเอเอฟซีเข้าร่วมทั้งหมด 21 ชาติ รวมถึงประเทศอย่าง ซาอุดีอาระเบีย, สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์, อุซเบกิสถาน, ฟิลิปปินส์, สิงคโปร์, ลาว และไทยด้วย

แต่ไม่ใช่แค่ชาติในเอเชียเท่านั้นที่ใช้ ยังรวมถึงทวีปยุโรปที่มีสมาพันธ์ฟุตบอลตุรกี, สโมสรฟุตบอลบราก้า, ซิยง ทีมในสวิตเซอร์แลนด์ และสมาพันธ์ฟุตบอลของรัฐต่างๆในบราซิลก็ใช้ถ่ายทอดฟุตบอลลีกประจำรัฐเช่นกัน

โดยนาย นันทศักดิ์ ศุภพงษ์ เจ้าหน้าที่ฝ่าย Technical Analyst ที่ผ่านหลักสูตรการเป็นแมวมองระดับมืออาชีพ รวมถึงผ่านการอบรมหลักสูตรวิเคราะห์เกมจาก Prozone และ Wyscout ที่ประเทศอังกฤษเผยว่า “ข้อดีของมันก็คือ ต้นทุนที่ต่ำมาก แค่มีกล้องมือถือหรือกล้อง Handycam, อินเตอร์เน็ต และคอมพิวเตอร์ 1 เครื่องก็สามารถทำการถ่ายทอดสดได้แล้ว โดยที่ได้อรรถรสพอๆ กับการใช้สัญญาณโทรทัศน์ที่ใช้งบระดับหลักแสนเลยทีเดียว นอกจากนี้ยังสามารถกำหนดกลุ่มผู้ชมได้อีกด้วย อย่างเช่นเกมอุ่นเครื่องของทีมชาติไทย ถ้าหากไม่อยากให้ชาติอื่นดู ก็สามารถบล็อคผู้ชมจากประเทศอื่นได้”

“และจากการที่มันเป็นโปรแกรมสำหรับการถ่ายทอดเกมฟุตบอลโดยเฉพาะ ทำให้มีฟังก์ชั่นกราฟฟิคต่างๆ ทั้งรายชื่อตัวจริง สกอร์บอร์ด นาทีที่เตะ ชื่อคนยิง สถิติในเกม ไฮไลท์จังหวะสำคัญ และยังสามารถใส่โลโก้สปอนเซอร์ถ่ายทอดสด อีกทั้งแชร์ขึ้นโซเชียลมีเดียได้ด้วย (อย่างเกมที่สมาคมฯถ่าย ก็จะมีการแชร์ผ่านเพจ ‘FA Thailand' ต่างจากการไลฟ์ผ่าน Facebook หรือ Youtube ที่ไม่มีลูกเล่นรองรับตรงส่วนนี้”

แต่ที่สำคัญก็คือสามารถดาวน์โหลดฟูลแมตช์จาก Mycujoo มาใช้ในการประเมินฟอร์มนักเตะหลังเกม เพื่อพัฒนาผลงานให้ดียิ่งขึ้น

การวิเคราะห์และประเมินนักเตะผ่านวีดิโอ

ปฏิเสธไม่ได้ว่าการวิเคราะห์และประเมินผลงานนักเตะนั้น ได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของการเตรียมทีมไปแล้ว ต่างจากสมัยก่อนที่เตะเสร็จแล้วก็แยกย้าย ไม่มีการพูดคุยกันหลังเกมแต่อย่างใด ซึ่งมันไม่ใช่การจับผิด หากแต่เป็นการนับข้อผิดพลาดมาปรับปรุง ให้เกิดการเรียนรู้และประสบการณ์มากขึ้นในทุกๆแมตช์

และวีดิโอที่ได้จาก Mycujoo นั้นก็จะถูกดาวน์โหลดออกมาเพื่อวิเคราะห์ในส่วนนี้ อาทิเช่น การใช้ประโยชน์จากลูกเตะมุมหรือลูกฟรีคิก วิธีการขึ้นเกม วิธีการเข้าทำ รวมถึงการเล่นในสนามทั้งหมด ว่าทำได้ตามแทคติกที่วางแผนกันไว้หรือไม่

โดยนาย นันทศักดิ์ ได้กล่าวเสริมว่า “ตั้งแต่ วิทยา เลาหกุล เข้ามาทำหน้าที่ประธานเทคนิค ก็ได้ริเริ่มตั้งทีมงานเข้ามาทำหน้าที่ในส่วนนี้โดยเฉพาะ นอกเหนือจากการชมเกมย้อนหลังผ่านวีดิโอแล้ว ทีมเทคนิคก็ยังมีทีมงานแมวมองคอยบันทึกข้อมูลเชิงคุณภาพเช่นกัน โดยทีมงานนั้นได้ผ่านการคัดเลือกและรับรองจากสถาบันที่ได้รับการยอมรับจากนานาชาติ ขณะเดียวกันวิธีที่ใช้ก็มีลักษณะที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวเพื่อให้เข้ากับทีมชาติไทย”

“ยกตัวอย่าง การจ่ายบอล ที่ไม่ได้บอกแค่จ่ายบอลสำเร็จกี่ครั้งจากจำนวนทั้งหมด หากแต่ทีมงานบันทึกสถิติยังจำแนกแยกย่อยออกไปเป็นหลายรูปแบบ เช่น เป็นการจ่ายบอลแบบเปลี่ยนแกนกี่ครั้ง การจ่ายบอลออกปีกกี่ครั้ง จ่ายบอลขึ้นหน้ากี่ครั้ง จ่ายแบบทะลุช่องกี่ครั้ง มีการครอสกี่ครั้ง แต่ละครั้งมีคนเข้าไปอยู่ในกรอบเขตโทษกี่คน หรือแม้กระทั่งการเสียบอล ก็เป็นทีมงานที่คอยวิเคราะห์อีกเช่นกัน ว่าเสียบอลบริเวณใดของสนามมากที่สุด เหตุเกิดจากอะไร ฯลฯ เพื่อหาว่าทีมยังขาดส่วนใด”

“โดยข้อมูลทั้งหมดทั้งมวลนี้ก็จะถูกรวบรวมเป็นรายงานส่งให้กับเทปการแข่งขันให้กับสต๊าฟฟ์โค้ชทีมชาติทุกชุดได้ทำการประเมินผู้เล่น”

ทว่า การใช้ Mycujoo เองก็มีข้อจำกัด เพราะต้องคำนึงเรื่องของลิขสิทธิ์การถ่ายทอดสดด้วย หากแมตช์ไหนมีการขายสิทธิ์ไปแล้วก็ไม่สามารถถ่ายได้ เช่นเดียวกับการถ่ายทอดชาติอื่นๆ ก็ต้องได้รับการอนุญาติจากสมาคมฟุตบอลประเทศนั้นๆก่อน

ซึ่งในส่วนของการเช็คฟอร์มทีมชาติไทยเราเองนั้น การแก้ปัญหาโดยบันทึกเทปการแข่งขันแล้วเก็บไว้ดูเองก็สามารถทำได้ แต่ถ้าเกิดเป็นกรณีที่ต้องการศึกษาทีมคู่แข่งล่ะ? คงไม่สามารถตามได้ทุกนัดแน่ๆ

InStat แมวมองระดับโลกที่สมาคมฯเลือกใช้

อีกหนึ่งโปรแกรมที่ทีมเทคนิคสมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทยฯเลือกใช้เพื่อข้อมูลที่รอบด้านก็คือ InStat ซึ่งถือเป็นหนึ่งในโปรแกรมยอดนิยมที่ได้รับการยอมรับทั่วโลก แม้กระทั่งสโมสรดังๆอย่าง ปารีส แซงต์ แชร์กแมง หรือบาร์เซโลน่าก็ใช้กัน

“โปรแกรมนี้จะมีทั้งเกมการแข่งขันย้อนหลัง การเล่นของนักเตะแต่ละคน และข้อมูลดิบ เพื่อให้ทีมเทคนิคสามารถดาวน์โหลดไปศึกษาและวิเคราะห์ออกมาเป็นข้อมูลเชิงคุณภาพที่ละเอียดกว่าเดิมได้ ซึ่งการวิเคราะห์คู่แข่งนั้นไม่ได้วิเคราะห์จากนัดล่าสุดเพียงอย่างเดียว หากแต่ดูย้อนหลังไปมากกว่า 6-7 เกม เพื่อทำให้แน่ใจว่า ทีมคู่แข่งมีการเล่นระบบนี้ ขึ้นเกมแบบนี้ และคีย์แมนของพวกเขาเป็นคนนี้จริงๆ เช่นเดียวกับลูกสูตรหรือลูกตั้งเตะต่างๆ การยืนตำแหน่ง แนวทางการเล่นเกมรุกและเกมรับ เพื่อเป็นข้อมูลให้สต๊าฟฟ์โค้ชทีมชาติทุกชุดหาวิธีในการรับมือ” นายนันทศักดิ์เผย

ซึ่งในปัจจุบันต้องยอมรับว่า การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเข้ามาวิเคราะห์รูปแบบการเล่น ทั้งของตัวเองและคู่ต่อสู้ถือว่ามีความสำคัญอย่างมาก ต่างจากสมัยก่อนที่มีการส่งแมวมองเข้าไปชมเกมแล้วกลับมารายงานอย่างเดียว โดยวิธีการดังกล่าวนั้นหากแมวมองมีอคติในการดูเกม ก็อาจทำให้ข้อมูลผิดเพี้ยนไป แต่การนำวีดิโอและตัวเลขทางสถิติเข้ามาเกี่ยวข้อง ทำให้ข้อมูลเที่ยงตรงและรอบด้านมากขึ้น

อย่างในศึกเยาวชนชิงแชมป์อาเซียนรุ่นอายุไม่เกิน 15 ปี ก็มีเจ้าหน้าที่ชาติต่างๆ อย่าง ลาว, กัมพูชา หรือบรูไน บันทึกวีดิโอการเล่นของทีมตัวเองและฝั่งตรงข้าม เพื่อนำไปวิเคราะห์วางแผน เป็นเครื่องยืนยันได้ว่า การวิเคราะห์ฟอร์มการเล่นผ่านทางวีดิโอ เป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้ไปแล้วจริงๆ

“หลังจากจบแต่ละทัวร์นาเม้นต์ โค้ชเฮง (วิทยา เลาหกุล) ก็จะมาประเมินผลงานด้วยการดูวีดิโอทุกทีม และวีดิโอของทีมชาติไทยทุกเกม ว่าอะไรที่ทำสำเร็จแล้ว อะไรที่ยังขาดอยู่ รวมถึงผู้เล่นตำแหน่งที่ยังขาด ซึ่งก็จะมีข้อมูลที่เก็บไว้ในระบบว่าใครลงเล่นบ้าง ฟอร์มดีขึ้นหรือแย่ลง เพื่อที่จะสรรหาตัวเลือกใหม่ๆเข้าสู่ทีม แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นไม่มีผลต่การคัดเลือกตัวนักเตะของโค้ชแต่อย่างใด เพียงแต่รายงานว่ามีอะไรเกิดขึ้นบ้าง ซึ่งก็จะมีการประสานงานกันกับสต๊าฟฟ์โค้ชทีมชาติไทยทุกชุดอยู่ตลอด” นายนันทศักดิ์กล่าวสรุป

นี่คือส่วนหนึ่งในการทำงานของฝ่ายเทคนิคสมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทยฯ และเราจะมาเจาะลึกถึงกระบวนการทำงานของทีมนี้กันอีกในภาค 2 ว่า พวกเขามีหน้าที่อะไรบ้าง...

 

เขียน/เรียบเรียง : ศุภโชค อ่วมกลัด

ที่ปรึกษา : พาทิศ ศุภะพงษ์